Yerebatan Sarnıcı da İBB’den alındı

İstanbul‘da yerel yönetim ile merkezi hükümet arasında yıllardır süren “kültürel miras mülkiyeti” krizinde en kritik gelişmelerden biri yaşandı. Galata Kulesi ve Taksim Gezi Parkı ile başlayan el koyma sürecinin son kurbanı, her yıl milyonlarca turisti ağırlayan 1500 yıllık Yerebatan Sarnıcı oldu. Son dakika bilgisine göre, ana gövdesi bugüne kadar İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) iştiraki Kültür A.Ş. tarafından işletilen Yerebatan Sarnıcı’nın tamamı, Vakıflar Genel Müdürlüğü adına tescil edildi. Böylece sarnıcın yönetimi tamamen merkezi idareye geçmiş oldu. Karara tepki gösteren CHP’nin tutuklu Cumhurbaşkanı Adayı ve İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, ”İktidarın, “Ben yaptım oldu” aymazlığının, seçimleri kaybetme hazımsızlığının, seçmene had bildirme hadsizliğinin son örneği Yerebatan Sarnıcı oldu” açıklaması yaptı.

SÜREÇ 2022’DE “GİRİŞE EL KONULMASIYLA” BAŞLAMIŞTI

Yerebatan Sarnıcı’na yönelik mülkiyet transferi operasyonunun ilk adımı Mart 2022’de atılmıştı. Sarnıcın giriş yapısı ve üzerinde bulunan tarihi Talat Paşa Konağı, herhangi bir mahkeme kararı olmaksızın, sadece Tapu Müdürlüğü ile Vakıflar Bölge Müdürlüğü arasındaki bir yazışmayla Vakıflar’a devredilmişti.

İBB bu devir işlemine karşı hukuki süreç başlatmış olsa da, Ekim 2025’te AK Parti tarafından TBMM’ye sunulan ve Kasım 2025’te yasalaşan “Vakıflar Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik” teklifi, Yerebatan Sarnıcı’nın ana gövdesinin de İBB’nin elinden alınmasının yasal zeminini hazırladı.

İBB TARİHİNİN EN BÜYÜK RESTORASYONUNU YAPMIŞTI

Sarnıcın İBB’den alınması, belediyenin yapıda gerçekleştirdiği devasa yatırımların hemen ardından gelmesi sebebiyle büyük tepki çekiyor.

yüzyılda Doğu Roma İmparatoru I. Justinianus tarafından yaptırılan ve 336 mermer sütundan oluşan sarnıç, Cumhuriyet döneminde ilk kez 1985-1987 yılları arasında İBB tarafından temizlenmiş ve dünyaca ünlü “Medusa” başları bu sayede gün yüzüne çıkarılmıştı.

Yakın tarihte ise İBB Miras ekipleri, 2022 yılında sarnıç tarihinin en kapsamlı restorasyonuna imza attı. Yapıdaki ağır beton yürüyüş yolları kaldırıldı, sarnıç paslanmaz çelik gergi sistemiyle olası İstanbul depremine karşı güçlendirildi ve yeni nesil müzecilik anlayışıyla 22 Temmuz 2022’de tekrar ziyarete açıldı. Sarnıç, 2018 verilerine göre 1,5 milyon ziyaretçiyle İBB’nin en çok gelir getiren ve en popüler müzesi konumundaydı.

100’DEN FAZLA İBB ESERİ GİTTİ VEYA RİSK ALTINDA

Yerebatan Sarnıcı’nın Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne devri, İBB’nin kendi bütçesiyle ayağa kaldırdığı diğer tarihi mekanların akıbetini de yeniden gündeme getirdi.

2019-2022 yılları arasında Galata Kulesi, Taksim Gezi Parkı ve Kız Kulesi gibi simge yapılar, tartışmalı “mazbut vakıf” gerekçesiyle merkezi idareye geçmişti. Kasım 2025’te çıkarılan son yasa ile birlikte İBB’nin yıllarca emek ve bütçe harcayarak restore ettiği 100’den fazla kültür varlığı hedef tahtasına oturtuldu.

İBB’nin elinden alınan veya son yasa ile alınma riskiyle karşı karşıya kalan bazı simge mekanlar şunlar:

Müze Gazhane

Artİstanbul Feshane

Casa Botter

Moda İskelesi

Beşiktaş ve Kadıköy İskele Kütüphaneleri

Muhalefet cephesi, yerel yönetimin elindeki bu yapıların Vakıflar’a devredilmesini “İstanbul’un malına, hafızasına ve tarihine çökme operasyonu” ve “İBB Miras’ı yok etme projesi” olarak nitelendirerek kararlara sert tepki gösteriyor.