“Ekran bağımlılığı” ve dijital dünyadaki kontrolsüzlük yasal bir zemine oturuyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan ve TBMM’ye sunulması beklenen geniş kapsamlı düzenleme, internet dünyasının kurallarını değiştirecek.
Çocukların ruh sağlığını koruma amaçlı bu değişiklik, sosyal ağ sağlayıcıları için “keyfi uygulamalar” dönemini sona erdirecek.

15 YAŞ ALTINA KAPILAR KAPANIYOR
5651 sayılı İnternet Kanunu’nda köklü değişiklikler öngören taslağın en can alıcı noktası yaş sınırı oldu. Düzenlemeye göre, 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya kullanımı tamamen yasaklanacak. Sosyal ağ sağlayıcılarının, bu yaş grubundaki çocuklara hizmet sunması engellenecek. Şirketlerin bu yasağı delecek girişimlere karşı yaş doğrulama sistemleri dahil tüm teknik tedbirleri almakla “yükümlü kılınacağı” kaydedildi.

AİLE OANAYI OLMADAN ‘TIK YOK
Taslakta 15 yaşını doldurmuş ancak henüz reşit olmamış gençler için de “ayrıştırılmış hizmet” modeli getiriliyor. Buna göre platformlar, hesap ayarlarının yönetilmesi ve kullanım süresinin sınırlandırılması gibi ebeveyn kontrol araçlarını sunmak zorunda kalacak. Özellikle oyun içi satın alma, kiralama veya ücretli üyelik gibi finansal işlemlerin, doğrudan ebeveynin iznine ve onayına tabi tutulacağı vurgulandı.

OYUNLARA ‘YAŞ SINIRI’ VE TEMSİLCİ ŞARTI
Dijital oyun dünyası da bu sıkı denetimden nasibini alıyor. Oyun sağlayıcıların, oyunları yaş gruplarına göre derecelendirmesi zorunlu hale getirilecek; usulüne uygun derecelendirme yapılmayan oyunların dağıtımı yasaklanacak. Ayrıca Türkiye’den günlük erişimi yüksek olan yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcılarının ülkede resmi temsilci bulundurması ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) bildirimde bulunması “şart koşuldu”. Şirketlerin, BTK’nın talep edeceği algoritma ve veri işleme bilgilerini 5 gün içinde teslim etmesi gerekecek.
UYMAYANA BANT DARALTMA ŞOKU
Kuralları ihlal eden veya yükümlülüklerini yerine getirmeyen platformlara ceza yağacak.
İhlal durumunda 1 milyon TL’den 30 milyon TL’ye kadar idari para cezası kesilecek.
İhlal sürerse “bant daraltma” uygulamasına gidilecek.
Platformların bant genişliği önce yüzde 50, ardından yüzde 90 oranında daraltılarak erişim fiilen engellenecek.

ACİL DURUMLARDA ‘1 SAAT’ KURALI
Taslakta “gecikmesinde sakınca bulunan haller” için de kritik bir süre sınırı çizildi. Yaşam hakkı, milli güvenlik veya kamu düzenini tehdit eden durumlarda verilen içerik çıkarma kararlarının en geç bir saat içinde uygulanması gerekecek. Günlük erişimi 10 milyonu aşan dev platformların, engellenen içeriklerin yapay zeka desteğiyle yeniden dolaşıma girmesini önleyecek otomatik kalkanlar geliştirmesi istendi. Ankara kulislerinde geniş yankı uyandıran bu taslağın Meclis takvimine ne zaman gireceği ve sosyal medya devlerinin bu “kırmızı çizgilere” nasıl tepki vereceği merakla bekleniyor.

