Nöbetçi Eczaneler
Önemli bir gelişme…
Kitap severleri yakından ilgilendiren bir husus…
Özellikle tarihe meraklı araştırmacılar için daha önemli bir konu…
Hatta şunu da söylemek mümkün; kütüphanelere gitmeye vakti olmayanlar için harika bir gelişme…
Nedir bu gelişme?
– Türk Tarih Kurumu, 50 bine yakın elektronik kitabı ücretsiz olarak erişime açacak!
Türk Tarih Kurumu Başkanı Prof. Dr. Yüksel Özgen, dijitalleşme çalışmaları çerçevesinde 50 bin elektronik kitabın kütüphane portalı aracılığıyla halkın ücretsiz kullanımına sunulacağını açıkladı.
Bu girişim, tarih araştırmalarını daha erişilebilir hale getirmeyi hedefliyor.
Türk Tarih Kurumu, kütüphane ve arşiv kaynaklarına erişimi kolaylaştırmak amacıyla dijital altyapısını genişletiyor.
Bu kapsamda, kurum bünyesinde bulunan nadir eserler, el yazmaları, fotoğraf arşivleri ile yurt içi ve yurt dışı kaynaklı elektronik kitaplar ve veri tabanlarının uzaktan erişime açılması için çalışmalar yürütülüyor.
TTK Başkanı Özgen, çağın gereklilikleri doğrultusunda dijital altyapıyı hızla geliştirdiklerini belirterek, kurum bünyesindeki nadir eserleri, el yazma eserlerini de dijitalleştirerek araştırmacıların hizmetine ücretsiz bir şekilde sunduklarını anımsattı.
“BU YIL 27 BİN YENİ ESER DAHA EKLİYORUZ”
Yüksel Özgen, bu çalışmaların devamında çok sayıda uluslararası yabancı dilde veri tabanına önce deneme erişimi, ardından abonelik yoluyla erişim sağlandığını anlatarak, “Daha önce erişime açtığımız yaklaşık 20 bin yabancı dilde elektronik kitap ve kaynağa bu yıl 27 bin yeni eser daha ekliyoruz. Böylece toplamda yaklaşık 50 bin elektronik kitabı ücretsiz olarak tüm okuyucularımızın hizmetine sunmuş olacağız.” ifadelerini kulandı.
Türk Tarih Kurumunun geniş bir arşiv altyapısına sahip olduğunu vurgulayan Özgen, bu arşivde yer alan fotoğraf albümlerinin aşamalı olarak dijital erişime açıldığını aktardı.
Bu kapsamda bugüne kadar yaklaşık 15 bin fotoğrafın kullanıcıların erişimine sunulduğunu belirten Özgen, 2026’da da bu çalışmaların hızlandırılacağını ifade etti.
Arşivdeki fotoğrafların yanı sıra kütüphanede yalnızca Türk Tarih Kurumunda bulunan nadir eserler ve el yazmalarının da dijital ortama aktarıldığını kaydeden Özgen, yurt dışından abone olunan veri tabanları ile yabancı dilde satın alınan yaklaşık 50 bin elektronik kitabın da araştırmacıların ücretsiz kullanımına sunulacağını bildirdi.
TTK ÜZERİNDEN MUTEFERRİQA’YA ULAŞILABİLECEK
Özgen, abonelikli bir veri tabanı olan Muteferriqa’ya, TTK üzerinden ücretsiz ve uzaktan erişmenin mümkün olabileceği bir deneme erişimi başlattıklarını aktardı.
Deneme erişimi süresince platformun uzaktan erişime de açık olacağını belirten Özgen, “Araştırmacılarımız ve okuyucularımız, yaklaşık 35 bin kitap ile 1400’e yakın dergi ve süreli yayın okumak için kütüphane portalımız üzerinden Muteferriqa’ya ulaşabilecek. Platformdaki eserler, 18. yüzyıldan başlayıp 20. yüzyılın ortalarına kadar Osmanlıca matbu eserler.” ifadelerini kullandı.
Deneme erişiminin 25 Şubat’a kadar devam ettiğini belirten Prof. Dr. Özgen, şunları kaydetti:
“Türk Tarih Kurumu olarak son zamanlarda kütüphanemizi hem sayısal olarak geliştiriyoruz, yani kitap sayımızı arttırıyoruz. Hem de kütüphanemize erişimi kolaylaştırıyoruz. Hem Sıhhiye ve Bilkent Yerleşkemizdeki kütüphanelerimizi ziyaret ederek hem de uzaktan erişim yoluyla dijitalleştirdiğimiz kaynaklarımıza da yurt içinde ve yurt dışında okuyucularımızın ve araştırmacılarımızın rahatlıkla ulaşmasına imkan sağlamaya gayret ediyoruz.”
TÜRK TARİH KURUMU HAKKINDA…
Türk Tarih Kurumu, 2876 sayılı kanununda da belirtildiği üzere, 1931 yılındaki kuruluş gayesi olan Türk ve Türkiye tarihini ve bunlarla ilgili konuları, Türklerin medeniyete hizmetlerini ilmî yoldan incelemek, araştırmak, tanıtmak, yaymak ve yayımlar yapmak, bunlara dayanarak da Türk tarihini ve Türkiye tarihini yazmak konusunda çalışmalarını günümüze kadar sürdürmüş ve yayınlarını toplam XXXI dizide (Eski diziler) toplamıştır.
Bu diziler Türk Tarih Kurumu Yayın Çalışma Kurulu tarafından yenilenmiştir. Eski ve yeni dizilerde başlangıçtan bu yana, dergiler dâhil toplam 1400’e yakın eser yayımlanmıştır. 1937 yılından bu yana yayımlanan Belleten dergisinin Aralık 2017 sonu itibariyle 292. sayısı çıkmıştır. Belgeler dergisinin ise 38. sayısı basılmıştır. İlk kez yayınladığımız Tarih Yıllığı ise Türk Tarih Kurumu – Kırkambar 2013 adıyla 2 cilt olarak basılmıştır.
Dergi yayıncılığı açısından bir önemli gelişme de 1988 yılında tek sayı çıkartılıp sürdürülmeyen Höyük dergisinin yeniden yayınlanmaya başlamasıdır. Arkeoloji, sanat tarihi vb. yazılarının değerlendirileceği ve yılda iki kez yayınlanacak olan Höyük’ün 7 sayısı 2014’de çıkartılmıştır.
Atatürk’ün direktifleriyle 22 Ağustos 1935’te Kurum’un kendi parası ve kendi elemanlarıyla başlattığı ilk kazı olan “Alacahöyük Kazısı”ndan ayrı olarak Trakya ve Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde arkeolojik araştırmalar sürdürülmüştür. Bu kazılardan çıkan eserler pek çok müzemizi süslemektedir. Bugün her yıl yaklaşık 40-50 kazıya maddî destek verilmektedir. Bununla birlikte Türk Tarih Kurumu, amaçları doğrultusunda Türk tarihinin pek çok meselesine ışık tutmak maksadıyla hazırlanan projeleri de desteklemektedir.
Bunlardan “Türkiye’nin Sosyal ve Kültürel Tarihi”, “Başlangıçtan Günümüze Türk Dünyası Tarihi”, “Türk Sufilik Tarihi”, “Yozgat ve Çevresi Sosyal ve Ekonomik Tarihi”, “Sondaj Metoduyla Ordu ve Yöresi İktisadî Tarihi” gibi kapsamlı olanlarını saymak mümkündür. Öte yandan Türk Tarih Atlası çalışmaları sürmektedir. “Türk Kültür Varlıkları Envanteri” çalışmaları kapsamında beş kitap, sekiz cilt olarak basılmıştır ve bu dizi sürmektedir.
Bu yayınları, Ankara merkez bina, Kızılay Bayındır Sokak ve İstanbul Üsküdar semtinde yer alan kitap satış bürolarından, yanı sıra elektronik olarak https:\\emagaza-ttk.ayk.gov.tr adresinden, ayrıca Türkiye genelinde çeşitli illerdeki anlaşmalı bayilerimizden de temin edebilirsiniz.
Yayınlar, sadece bu satış yerlerinden okuyucuya ulaştırılmaktadır. Kurum yayınlarının işportada vb. yerlerde satılması yasal değildir. Talepler doğrultusunda Erzurum, İzmir, Kayseri, Konya gibi Anadolu’da merkezi konumda bulunan illerde de yayın satış büroları açılması planlanmaktadır.
Türk Tarih Kurumu’nun ilmî çalışmalar için kurduğu Kütüphane ise ülkemizin en zengin ihtisas kütüphanelerinden biridir.
Yaklaşık 250.000 cilt kitabın bulunduğu kütüphaneye, değişim ve satın alma yoluyla en son yayınlar sağlanmakta, yurtdışında 220, yurtiçinde 60 kurum ve kuruluş ile değişim yapılmaktadır.
Kütüphane son teknolojiye uygun donanımlar ile hizmet vermektedir. Kütüphanede elektronik katalog tarama hizmeti verilmektedir.. Kütüphanedeki Osmanlıca, Arapça ve Farsça kaynak eserler başta olmak üzere Batı dillerindeki eserlerden Uluslar arası Telif Yasasına göre telif bakımından yasal süresi dolmuş nadir eserler dijitalleştirilmiştir. TTK Kütüphanesi çevrimiçi kataloğundaki detaylı arama kısmından bu eserlerin metinlerine de ulaşılabilmektedir.
Şu ana kadar nadir eser ve elyazması eserlerden yaklaşık 7500’ü dijitalleştirilmiş ve dijitalleştirme işlemi devam etmektedir. Böylece bu eserlere, katalog tarama programı üzerinden erişim sağlanarak elektronik ortamda tüm dünyanın erişimine açılmıştır.
Görme engelli akademisyenlerin, kütüphane hizmetinden faydalanması için çalışmalar başlatılmıştır.
Arşiv ve dokümantasyon açısından da Kurum hayli zengindir. Yakın zamanlar tarihi bakımından önemli arşiv belgeleri ve zengin bir Atatürk fotoğraf koleksiyonu bulunmaktadır. Fotoğraf ve belge koleksiyonunda bulunan malzemeden, yakın dönemde İzmir’in Kurtuluşu, Ayasofya Sergisi, Atatürk Fotoğrafları Sergisi, Kıbrıs’ta Hala Sultan Sergisi ve 100. Yılında Kudüs Sergisi düzenlenmiş olup sergi katalogları da basılmıştır. Arşivdeki materyallerin dijitalleştirme ve tasniflenmesi işlemi devam etmektedir. En son Enver Paşa ve Fahir İz Arşivinin analitik tasnifi tamamlanmıştır.
Türk Tarih Kurumu, Osmanlı Öncesi ve Osmanlı Araştırmaları Uluslararası Komitesi (CIÉPO), Güney-Doğu Avrupa Araştırmaları Birliği (AIÉSEE), Uluslararası Tarih Bilimleri Komitesi (CISH), Uluslararası Askerî Tarih Komisyonu (CIHMC) ve Uluslararası Akademiler Birliği (UAI) gibi çeşitli uluslararası bilim kurullarının da üyesidir.